Ser estranxeiro non é só un status legal ou xeográfico. Tamén é unha experiencia humana que case todos nós, dun xeito ou doutro, vivimos nalgún momento.
Podemos sentirnos estranxeiros cando entramos nun contexto cuxos códigos non comprendemos: un novo país, un novo traballo, unha escola, unha residencia, un grupo social ou mesmo unha familia que non é a nosa. Tamén podemos sentirnos estranxeiros cando as novas xeracións empregan linguas e referencias que nos resultan incomprensibles, ou cando descubrimos que a sociedade á que pensabamos pertencer cambiou dun xeito que xa non recoñecemos. Todos sabemos o que significa sentirse fóra de lugar: unha experiencia común que pode axudarnos a empatizar cos demais.
A historia da humanidade sempre foi unha historia de encontros entre culturas. Aínda que as migracións xeraron conflitos e dificultades, tamén fomentaron o intercambio, o enriquecemento mutuo e unha profunda transformación social. Polo tanto, podemos ver a migración non só como unha emerxencia, senón tamén como unha oportunidade para renovar a familia humana. É unha invitación a saír das nosas zonas de confort e tender a man aos demais.
O verdadeiro reto é vivir esta era de cambios cunha perspectiva capaz de descubrir as sementes de esperanza que as migracións levan consigo, transformando o proceso de acollida nun espazo onde se poida construír fraternidade.
Podemos comezar con pequenos xestos. Accións que poden parecer insignificantes, pero que, xunto coas doutras moitas persoas, forman unha cadea silenciosa e real capaz de converterse nun "baluarte contra a barbarie".
Así o expresou Chiara Lubich nunha das súas últimas aparicións públicas, en Londres, en xuño de 2004:
«[…] a nosa experiencia dinos que, para aqueles que hoxe se propoñen mover as montañas do odio e da violencia, a tarefa é inmensa. Pero o que é imposible para millóns de persoas illadas e divididas semella facerse posible para as persoas que fixeron do amor mutuo, da comprensión mutua e da unidade o propósito esencial das súas vidas. […]».
Cando vivimos deste xeito, o diálogo pode converterse nunha verdadeira cultura do encontro, na que a diversidade de cada persoa deixa de ser unha barreira e se converte nun agasallo para o ben común. Como testemuño disto, un párroco suízo explica as "leccións" que aprendeu vivindo nun albergue para migrantes. Por unha banda, tomou conciencia de ata que punto o racismo está latente en cada un de nós; por outra, foi testemuña do extraordinario poder transformador que xorde do encontro. «"Só un exemplo: aquí en Lucerna, un mozo de Ruanda viviu con nós durante tres anos. Non tiña papeis e, cando chegou, quedou moi afectado psicoloxicamente. Ao principio, non foi doado. Pero, pouco a pouco, volveu á súa personalidade orixinal." para brillar con intensidade, e con ela, a nosa diversa comunidade tamén floreceu nunha vida aínda máis fermosa. Canto rimos, celebramos, rezamos e superamos incertezas e grandes desafíos xuntos! Fixémonos irmáns e irmás. Isto foi especialmente evidente o día en que o noso irmán ruandés marchou contra a súa vontade. Catro policías viñeron á nosa casa para devolvelo pola forza ao seu país. Sorprenderonse moito ao atopar alí dez persoas de diferentes nacionalidades que viñeran despedirse e ver unha atmosfera serena nunha situación tan difícil. (...) Pasaron cinco anos e o profundo vínculo familiar que se creou entre nós segue moi vivo, abarcando un continente a outro.»[1].
[1] «Migrazioni: sfide e opportunità” en: Ekklesia – n.26 (2025/1)
