Ante os desafíos globais, os escenarios tráxicos que afectan ao planeta e as noticias que nos chegan, parece coma se todo conspirase para cortarnos o alento, escurecendo o horizonte. A esperanza aparece como un ben fráxil, case un espellismo. Polo tanto, parece natural formularse esta pregunta: podemos aínda ter esperanza nun futuro mellor para a humanidade ou estamos condenados á resignación?
Nesta situación, poden ser útiles os pensamentos do filósofo alemán Ernst Bloch (1885-1977): “A esperanza non é unha ilusión pasiva, senón un "soño cara adiante", un principio activo que anticipa o que aínda non aconteceu. Está ligada á idea de que o futuro é aberto e maleable, non predeterminado‘.’[1].
Así é como cada un de nós "pode seguir esperando", coma alguén que soña esperto. Se sabemos mirar con atención, podemos albiscar o amencer dun novo espertar que xa está aquí. Vémolo na paixón pola educación dun profesor, na honestidade dun emprendedor, na integridade de quen xestiona con respecto, na fidelidade dunha parella, no abrazo dun neno, nos coidados dunha enfermeira, na paciencia dunha avoa, na coraxe de quen resiste pacificamente á violencia, no espírito acolledor dunha comunidade.
Aínda máis revelador de esperanza é o testemuño dos nenos en zonas de guerra, onde atopan refuxios seguros para protexer o seu futuro. Isto é evidente nos debuxos creados polas nenas e nenos que participan nos programas de apoio psicosocial de Save the Children. Entre lapis e cores xorden os soños de converterse en médicos, escritores ou deseñadores de moda... Estes espazos seguros onde se reúnen ofrécenlles un ambiente para xogar, expresarse e imaxinar un futuro máis alá do conflito. A obra de arte foi compartida no Día Mundial da Saúde Mental, o 10 de outubro de 2025, e testemuña a resiliencia dos nenos ante a guerra.[2].
E non menos importante, atopamos esperanza nos millóns de persoas de todo o mundo —nenos, mozos, adultos e anciáns— que, aflixidos por enfermidades graves, afrontan con forza, tenacidade e resiliencia o desafío de superar este obstáculo que a vida lles puxo no camiño. Que coraxe e que lección de amor á vida nos ofrecen estas persoas!
Estes pequenos sinais cotiáns lémbrannos que a esperanza non é unha ilusión, senón unha forza real, nacida do amor que irradia e que é capaz de transformar a sociedade paso a paso.
Todas as persoas teñen sede de esperanza, tanto as que están preto como as que están lonxe (física, existencial ou culturalmente). Esta idea invítanos a non quedar quietas, senón a dar un paso para levar esperanza a quen a necesita e perdeu o seu propósito. Acheguémonos a eles cun xesto de coidado, converténdonos en veciños, ofrecendo o noso amor con dozura e liberdade. Moitos a agardan, e nós estamos chamados a chegar a todos eles.
Como escribe o poeta congolés Henri Boukoulou: «[…] Oh, divina esperanza! Velaquí que, no sollozo desesperado do vento, se escriben as primeiras liñas do fermoso poema de amor. E mañá… é esperanza!».»[3].
[1] Ernst Bloch (1885-1977), Das Prinzip Hoffnung (1954-1959)- “O principio da esperanza” (edición en castelán).
[2] https://www.cittanuova.it/multimedia/i-sogni-dei-bambini-di-gaza-tra-guerra-e-colori
[3] Cf. AA.VV. Poeti Africani Anti-Apartheid, I vol., Edizioni dell'Arco, Milán, 2003.
