Bistan da harreman baterako eginak garela. Izan ere, gure bizitza osoa harremanekin lotuta dago. Baina batzuetan epai gogor eta azalekoekin kaltetzeko arriskua dugu.
Historian zehar, gaur egun hizkuntza arruntaren parte diren hainbat irudi aurkitzen ditugu. Esaterako, antzinako tradizioan esamolde ezagun bat aurkitzen dugu, zera dioen: «Zergatik begiratzen diozu zure anaiaren begian dagoen ziztari, baina ez duzu ohartzen zure begian dagoen enborra?».[1]; Berdin esaerazkoa da bi alforren irudia: bata gure begien aurrean, besteen akatsekin, erraz ikusten ditugunak, eta bestea bizkarrean, gure akatsekin, horregatik antzematen zaila egiten zaiguna.[2] Eta txinatar esaerak dioen bezala: «Gizakia itsu da bere akatsei begira, baina arrano begiak ditu besteenentzat».
Horrek ez du esan nahi gertatzen dena bereizi gabe onartzea. Injustiziaren, indarkeriaren edo tratu txarren aurrean, ezin dugu begirik itxi. Beharrezkoa da aldaketaren aldeko apustua egitea, lehenik eta behin geure buruari begiratuz, gure kontzientziari zintzo entzunez, zer hobetu behar dugun ezagutzeko. Orduan bakarrik galdetu diezaiokegu geure buruari nola lagundu besteei konkretuki, baita aholku eta zuzenketekin ere.
Behar dena “beste ikuspuntu bat” da, nire ikuspegitik ezberdina eskaintzen didana, nire “egia” aberastuz eta autoerreferentzialtasunean eta, sakonean, gure giza izaeraren parte diren epai-akats horietan erortzen laguntzen didana.
Bada zaharra dirudien hitz bat, baina gero eta esanahi berriekin aberastuta dago: errukia, bizi behar duguna, lehenik eta behin, geure buruarekiko eta gero besteekiko. Izan ere, gure mugak onartzeko eta barkatzeko gai bagara bakarrik bere gain hartu ahal izango ditugu besteen ahuleziak eta akatsak. Are gehiago, inkontzienteki gorago sentitzen garela eta epaitzeko eskubidea dugula konturatzen garenean, ezinbestekoa da bestearekiko «lehen urratsa» emateko prest egotea harremana oker ez dadin.
Chiara Lubichek musulman talde bati Trentoko etxe txikian izandako esperientzia kontatzen dio, non bere lehen lagunekin izandako abentura hasi zen. Dena ez zen erraza eta ez ziren gaizki-ulertuak falta: «Ez zen beti erraza izan maitasunaren erradikaltasuna bizitzea. […] Gure artean eta gure harremanetan ere, hauts pixka bat finkatu liteke, eta batasuna ilun liteke. Hori gertatzen zen, adibidez, besteen akatsak eta akatsak nabaritu eta haiek epaitzen genituenean, elkarrekiko maitasunaren jarioa hoztu zen. Egoera horri erantzuteko, egun batean gure artean ituna egitea erabaki genuen, eta «erruki ituna» deitu genion. Erabaki genuen, goizero, ezagutu genuen pertsona berriro ikustea —etxean, klasean, lanean, etab.— haien akatsak batere gogoratu gabe, dena maitasunez estaliz. […]»[3]. Lan taldeetan, familian eta edozein motatako bileretan praktikan jartzea merezi duen benetako “metodoa”.
[1] (Lk 6:41)
[2] Esopo ((moioi) , Fedro (Fabulae)
[3] C. Lubich, «Proximoaren maitasuna», Musulman talde batekin solasaldia, Castel Gandolfo 2002-11-1. Cf. Elkarrekiko maitasuna, Ciudad Nueva, Madril 2013, 109-110 orr.
