Inguruko munduari erreparatzen badiogu, konturatzen gara askotan nagusitzen dena iritzien zarata dela. Denek nahi dute beren iritzia eman, eta eztabaida-espazioak, non denek dena dakiten diruditen, ugaritzen ari dira. Hala ere, ez dugu beti benetako jakinduria aurkitzen horietan; batzuetan, aitzitik, azalkortasuna, ezjakintasuna eta kultura-pobretze progresiboa sustatzeko arriskua dago.
Panorama hau ikusita, zerk merezi du benetan entzuna izatea? Hitzak daude, eta gero Hitzak. Zerk bereizten ditu? Hitzak dei ditzakegu, W larriz, idatziak edo ahozkoak, behin barneratuta, gu eraldatzeko ahalmena dutenak. Jakinduria adierazten duten hitzak dira, giza existentzia, transzendentziarako nahia eta gizakiak elkarren artean eta naturarekin lotzen dituzten harremanak ulertzeko gakoa eskaintzen baitute. Rabindranath Tagore poeta, filosofo eta idazle indiarrak idatzi zuen bezala: «"Hitzak bihotzera iristen dira bihotzetik datozenean."».
Hitza ez dagokio garai, leku edo erlijio zehatz bati. Xavier Mellonik, antropologoak, teologoak eta erlijioaren fenomenologoak, dio batzuentzat Hitza Espiritu Santuak inspiratzen duela, eta beste batzuentzat kontzientziaren argitasunaren fruitua dela. Baina nola antzeman dezakegu Hitzaren aurrean gaudela? «"Esan dezakegu Hitza dela gai egiten gaituena besteei irekitzeko, geure burua emateko eta isiltzeko, geure burua gainditzeko gero eta sakontasun handiago baterantz. Benetako hitza bizia da eta bizitza sortzen du."»[1]. Horrela, Hitzak, zentzu zabalean ulertuta, menpean ditugun loturetatik askatzen gaitu; ez dago interes ezkutuen menpe, ez da koertzitiboa, baina idolatria bihurtzen da jakinduria izateari uzten dionean.
Eta hala ere, Hitzak ez du beti modu berean oihartzunik izaten gure baitan, hitz berdinekin adierazita ere. Bere harrera estu lotuta dago bizitzen ari garen bizitzako etaparekin. Azalekotasuna, autosufizientziarekin lotutako kezkak edo axolagabekeria dira Hitzak gugan eta, gure bidez, besteengan fruituak ematea eragozten duten oztopoak.
Jakinduriaren Hitza erreferentzia puntu sendo bihurtzen da giza bidaian. Batzuetan erantzunak eskaintzen dizkigu; beste batzuetan galdera berriak sortzen ditu; gauzak ikuspegi desberdin batetik kontenplatzeko eta lehen hautemateko gai ez ginen errealitatearen dimentsioetara irekitzeko aukera ematen digu; askatzen gaitu eta gure existentziarako benetan ezinbestekoa dena bizitzera eramaten gaitu. Benetako Hitzak, jakinduriaren Hitzak, bakarrik eraldatu dezake gure pentsatzeko eta jarduteko modua. Onartuta eta bizita, gure existentziari zentzu handiagoa ematen, harreman sakonagoak bizitzen eta gizarte gizatiarrago eta anaiago bat elkarrekin eraikitzen laguntzen digu.
Jordiren kontua: «Hitzarekin dudan topaketa oro pertsonala eta intimoa da. Hitzarekin izan nuen topaketa lanean eta teknologian urteak eman ondoren etorri zen. Hainbat arlotako liburuak irakurtzeak —biografiak, eleberriak, filosofia, etab.— jakinduriaren bilaketa piztu zidan bizitzako galdera handiei zentzua emateko, nire existentzia mantentzeko eta Hitza zergatik agertzen den hain modu anitz eta itxuraz kontraesankorretan ulertzeko. Bide honetan, Chiara Lubichen jakinduriarekin egin nuen topo, Ebanjelioaren berrirakurketa fresko eta bizi batean adierazita eta bizimodu inspiratzaile baten bidez lekukotua. Bere izaera konfesionala izan arren, gai izan zen nire antzera erlijio-sinesmenik ez duten pertsonekin konektatzeko eta anaitasunaren bidean inplikatzeko».».
Hilabete honetan, elika gaitezen hitz jakintsuekin, geure egin ditzagun eta bizitza bihurtu. Eta, aukera badugu, parteka ditzagun ematen dituzten fruituak, gu bezala, bidean daudenekin. Horrela, elkarrekin eraikiko dugu elkarbizitza gizatiarragoa eta esanguratsuago bat.
Gogoeta hau Jordi Illak 2013an Erlijiorik Gabeko Uste Duten Pertsonekin Elkarrizketarako Zentroak sustatutako Nazioarteko Kongresuan emandako hitzaldian inspiratuta dago, "Hitza" izenburupean.
[1] Ikus Xavier Melloni, Sintesi garai baterantz., Fragmenta Editorial, Bartzelona, 2011, or. 55.
