Se prestamos atención ao mundo que nos rodea, decatámonos de que o que a miúdo prevalece é o ruído das opinións. Todo o mundo quere dicir a súa, e multiplícanse os espazos de debate onde todos parecen sabelo todo. Non obstante, non sempre atopamos neles verdadeira sabedoría; ás veces, pola contra, corre o risco de fomentar a superficialidade, a ignorancia e un progresivo empobrecemento cultural.
Dado este panorama, que merece realmente ser escoitado? Hai palabras e hai Palabras. Que as distingue? Podemos chamar Palabras, con M maiúscula, a aquelas —escritas ou faladas— que, unha vez interiorizadas, teñen o poder de transformarnos. Son palabras que expresan sabedoría porque ofrecen unha chave para comprender a existencia humana, o desexo de transcendencia e as relacións que unen aos seres humanos entre si e coa natureza. Como escribiu Rabindranath Tagore, o poeta, filósofo e escritor indio: «"As palabras chegan ao corazón cando veñen do corazón."».
A Palabra non pertence a un tempo, lugar ou relixión específicos. Xavier Melloni, antropólogo, teólogo e fenomenólogo da relixión, observa que para algúns a Palabra está inspirada polo Espírito Santo, mentres que para outros é froito da iluminación da conciencia. Pero como recoñecemos cando estamos en presenza da Palabra? «"Podemos dicir que a Palabra é o que nos fai capaces de abrirnos aos demais, de darnos e de permanecer en silencio, ir máis alá de nós mesmos cara a unha profundidade cada vez maior. A palabra auténtica é vital e xera vida."»[1]. Así, a Palabra, entendida en sentido amplo, líbranos das ataduras ás que estamos sometidos; non depende de intereses ocultos, non é coercitiva, senón que se converte en idolatría cando deixa de ser sabia.
E, con todo, a Palabra non sempre resoa do mesmo xeito dentro de nós, mesmo cando se expresa coas mesmas palabras. A súa recepción está estreitamente ligada á etapa da vida que estamos a vivir. A superficialidade, as preocupacións ante a autosuficiencia ou a indiferenza son obstáculos que impiden que a Palabra dea froito en nós e, a través de nós, nos demais.
A Palabra de sabedoría convértese nun sólido punto de referencia no camiño humano. Ás veces ofrécenos respostas; outras veces suscita novas preguntas; permítenos contemplar as cousas desde unha perspectiva diferente e abrirnos a dimensións da realidade que antes non eramos capaces de percibir; libéranos e lévanos a experimentar o que é verdadeiramente esencial para a nosa existencia. Só a Palabra auténtica, a Palabra de sabedoría, pode transformar a nosa forma de pensar e actuar. Aceptada e vivida, axúdanos a darlle un maior sentido á nosa existencia, a experimentar relacións máis profundas e a construír xuntos unha sociedade máis humana e fraternal.
Conta de Jordi: «Cada encontro coa Palabra é persoal e íntimo. O meu encontro coa Palabra chegou despois de anos centrados no traballo e na tecnoloxía. A lectura de libros de diferentes campos —biografías, novelas, filosofía, etc.— espertou en min unha busca de sabedoría para dar sentido ás grandes preguntas da vida, soster a miña existencia e comprender por que a Palabra se manifesta de xeitos tan diversos e aparentemente contraditorios. Neste camiño, atopei a sabedoría de Chiara Lubich, expresada nunha reinterpretación fresca e vital do Evanxeo e testemuñada a través dun estilo de vida inspirador. A pesar da súa natureza confesional, demostrou ser capaz de conectar con persoas que, como eu, non teñen conviccións relixiosas e de implicalas no camiño da fraternidade».».
Este mes, nutriámonos de palabras sabias, fagámolas nosas e transformémolas en vida. E, se temos a oportunidade, compartamos os froitos que dan con aqueles que, coma nós, están no seu camiño. Deste xeito, construiremos xuntos unha convivencia máis humana e significativa.
Esta reflexión está inspirada no discurso de Jordi Illa no Congreso Internacional promovido polo Centro de Diálogo con Persoas de Conviccións Non Relixiosas en 2013, titulado "A Palabra".
[1] Véxase Xavier Melloni, Cara a un tempo de síntese, Fragmenta Editorial, Barcelona, 2011, p. 55.
